ترکیه برای خیلی از دانشجویان ایرانی یکی از اولین گزینهها برای ادامه تحصیل خارج از کشور است؛ نه صرفاً بهخاطر سلیقه، بلکه چون از نظر فاصله، هزینه و شرایط، انتخاب در دسترستری نسبت به بسیاری از کشورها محسوب میشود. در این میان، بورسیه دانشگاه های ترکیه برای کسانی که نمیخواهند یا نمیتوانند کل هزینه تحصیل را شخصاً پرداخت کنند، یک کمک بزرگ و مهم است.
برنامههای مختلفی از بورسیه ترکیه وجود دارد؛ از بورسیههای دولتی تحصیل در ترکیه با پوشش کامل گرفته تا تخفیفهای شهریه در دانشگاهها. تفاوت این گزینهها فقط در میزان حمایت مالی نیست، بلکه شرایط پذیرش، رقابت و تعهدات بعد از قبولی هم در هر کدام متفاوت است. به همین دلیل، شناخت دقیق انواع بورسیه های ترکیه قبل از اقدام اهمیت دارد، چون تصمیم اشتباه میتواند باعث ازدسترفتن زمان و هزینه شود.
در این مطلب، قرار است انواع بورسیهها، شرایط دریافت، میزان پوشش مالی، مراحل اقدام و واقعیت شانس قبولی را بررسی کنیم تا بتوانید با دیدی باز تصمیم بگیرید که آیا مسیر گرفتن بورسیه دانشگاه های ترکیه برای شما منطقی است یا نه.
بورسیه دانشگاه های ترکیه در یک نگاه
بورسیه دانشگاه های ترکیه، نوعی برنامه حمایت مالی است که از سوی دولت، دانشگاهها یا برخی نهادهای آموزشی ارائه میشوند تا بخشی یا تمام هزینه تحصیل دانشجویان بینالمللی را پوشش دهند. این حمایت میتواند فقط به شکل تخفیف شهریه باشد یا در سطح کامل، شامل هزینههای اصلی زندگی دانشجویی هم شود.

تحـــصـــیل در تـــــرکــیــــه با تیـم ایــمیاســپات!
موسسه مهاجرتی ایمی اسپات این خدمت را ویژه افرادی که قصد مهاجرت تحـصیلی به ترکیه (بــــدون آزمـــون در دانشگاه خـــصوصی و با آزمون ورودی در دانــشگاههای دولتی) را دارند، انجام میدهد؛ صفر تا صد مسیرتان را به مـــــا بســــپاریـــــد!
در عمل، وقتی درباره بورسیه ترکیه صحبت میکنیم، با یک مدل واحد روبهرو نیستیم؛ طیفی از حمایتها وجود دارد که از کمکهزینه محدود تا پوشش کامل شهریه، خوابگاه و پرداخت ماهانه را شامل میشود. دولت و دانشگاههای ترکیه از طریق برنامههای بورسیه چند هدف مشخص را دنبال میکنند:
- جذب دانشجویان بینالمللی با رزومه قوی
- افزایش همکاریهای علمی و دانشگاهی
- تقویت جایگاه دانشگاهها در رتبهبندی جهانی
- ایجاد شبکه فارغالتحصیلان بینالمللی
این رویکرد باعث شده ترکیه طی سالهای اخیر به یکی از مقاصد فعال در جذب دانشجوی خارجی تبدیل شود. سطح پوشش در بورسیه دانشگاه های ترکیه بسته به نوع برنامه متفاوت است، اما معمولاً در دودسته کلی قرار میگیرد:
- بورسیه کامل (Full Scholarship)
- پوشش کامل شهریه
- اقامت در خوابگاه دانشگاه
- بیمه درمانی
- کمکهزینه ماهانه
- بلیت رفتوبرگشت
- دوره آموزش زبان ترکی
- بورسیه جزئی (Partial Scholarship)
- تخفیف بخشی از شهریه
- کمکهزینه محدود
- حمایت مالی در برخی ترمها
- میزان کمکهزینه ماهانه در برنامه دولتی
انواع بورسیه دانشگاه های ترکیه
اشاره شد که بورسیه دانشگاه های ترکیه یک مدل واحد نیست و شامل چند نوع حمایت مالی با سطح پوشش متفاوت میشود. بعضی از این بورسیهها هزینهها را به طور کامل پوشش میدهند و بعضی دیگر فقط بخشی از شهریه را کاهش میدهند. شناخت تفاوت این مدلها کمک میکند بتوانید تصمیم بگیرید کدام مسیر برای شرایط شما منطقیتر است.
- بورسیه دولتی ترکیه (ترکیه بورسلاری)
این برنامه که بسیاری آنها تحت عنوان ترکیه بورسلاری میشناسند، شناختهشدهترین و کاملترین مدل در میان بورسیه های ترکیه بهحساب میآید و توسط دولت ترکیه ارائه میشود.
ویژگیهای اصلی:
- پوشش کامل شهریه
- پرداخت کمکهزینه ماهانه
- ارائه خوابگاه
- بیمه درمانی
- بلیت رفتوبرگشت
- دوره آموزش زبان ترکی
این بورسیه معمولاً رقابت بالایی دارد و پذیرش آن بهصورت متمرکز انجام میشود.
- بورسیه دانشگاهی
بسیاری از دانشگاهها، بهویژه برای جذب دانشجوی بینالمللی، مدلهای مختلفی از بورسیه دانشگاه های ترکیه را بهصورت مستقیم ارائه میدهند.
ویژگیها:
- تخفیف بخشی یا کل شهریه
- ارائه بر اساس معدل یا رزومه
- امکان دریافت همزمان با پذیرش
- شرایط متفاوت در هر دانشگاه
در برخی موارد، دانشگاهها علاوه بر تخفیف شهریه، حمایتهای مالی محدود هم ارائه میدهند.
- تخفیف شهریه
این مدل در دانشگاههای خصوصی بسیار رایج است و بخش بزرگی از متقاضیان از این مسیر وارد دانشگاه میشوند.
ویژگیها:
- تخفیف شهریه بین 25 تا 100 درصد
- معمولاً بدون کمکهزینه زندگی
- وابسته به سوابق تحصیلی
- تمدید سالانه بر اساس عملکرد تحصیلی
- بورسیههای تحقیقاتی و پروژهای
این نوع بیشتر در مقاطع تحصیلات تکمیلی دیده میشود و معمولاً به دانشجویانی تعلق میگیرد که در پروژههای پژوهشی مشارکت دارند.
- بورسیه بنیادها و سازمانهای خصوصی
برخی بنیادهای آموزشی و مؤسسات خصوصی نیز در قالب بورسیه ترکیه کمکهزینههایی ارائه میدهند که معمولاً سطح پوشش کمتری نسبت به بورسیه دولتی دارند.
ویژگیها:
- کمکهزینه محدود
- پوشش بخشی از هزینهها
- رقابت متوسط
- معمولاً مکمل سایر بورسیهها
شناخت این دستهبندی کمک میکند مسیر اقدام برای بورسیه دانشگاه های ترکیه را واقعبینانهتر انتخاب کنید و بدانید چه سطحی از حمایت مالی قابل انتظار است.
برنامه بورسلاری ترکیه؛ کاملترین بورسیه ترکیه
وقتی درباره بورسیه دانشگاه های ترکیه صحبت میشود، معمولاً اولین گزینه، برنامه بورسلاری ترکیه است. این برنامه، بورسیه رسمی دولت برای دانشجویان بینالمللی است و از نظر سطح پوشش مالی و خدمات، کاملترین مدل در میان انواع بورسیه ترکیه محسوب میشود.
برخلاف بسیاری از بورسیهها که فقط تخفیف شهریه ارائه میدهند، بورسلاری یک بسته حمایتی کامل است که از زمان پذیرش تا پایان تحصیل، بخش عمده هزینهها را پوشش میدهد و به همین دلیل رقابت برای دریافت آن بالاست.
در این برنامه، حمایت مالی فقط به شهریه محدود نمیشود و مجموعهای از هزینههای اصلی را شامل میشود:
- پرداخت کامل شهریه دانشگاه
- کمکهزینه ماهانه
- اسکان در خوابگاه
- بیمه درمانی
- بلیت رفتوبرگشت
- یک سال دوره زبان ترکی
- تعیین دانشگاه و رشته توسط سیستم مرکزی
این سطح پوشش باعث شده بورسلاری یکی از کاملترین بورسیه های ترکیه برای دانشجویان بینالمللی باشد.
میزان کمکهزینه ماهانه:
| مقطع تحصیلی | کمکهزینه ماهانه |
|---|---|
| کارشناسی | حدود 4500 لیر |
| کارشناسیارشد | حدود 6500 لیر |
| دکتری | حدود 9000 لیر |
این مبلغ برای پوشش بخشی از هزینه زندگی دانشجویی در ترکیه پرداخت میشود و هر سال ممکن است بهروزرسانی شود.
مقاطع تحت پوشش ترکیه بورسلاری
برنامه بورسلاری تمام مقاطع تحصیلی را شامل میشود:
- کارشناسی
- کارشناسیارشد
- دکتری
- برنامههای تحقیقاتی
مدتزمان بورسیه
مدت حمایت مالی بسته به مقطع متفاوت است:
- کارشناسی: 4 سال + 1 سال زبان
- ارشد: 2 سال + دوره زبان
- دکتری: 4 سال + دوره زبان

شرایط دریافت بورسلاری ترکیه
برای دریافت این نوع از بورسیه دانشگاه های ترکیه متقاضیان باید چند شرط پایه را داشته باشند:
- داشتن حداقل معدل موردنیاز
- قرارداشتن در محدوده سنی تعیینشده
- ارائه مدارک تحصیلی معتبر
- داشتن رزومه و انگیزهنامه مناسب
حداقل معدل معمولاً به این صورت اعلام میشود:
- کارشناسی: حداقل 70 درصد
- رشتههای پزشکی: حداقل 90 درصد
- ارشد و دکتری: حداقل 75 درصد
شرط سنی
- کارشناسی: زیر 21 سال
- کارشناسیارشد: زیر 30 سال
- دکتری: زیر 35 سال
در مجموع، اگر هدف دریافت یک حمایت مالی کامل باشد، برنامه بورسلاری اصلیترین گزینه در میان بورسیه های ترکیه محسوب میشود، اما به دلیل رقابت بالا، داشتن رزومه قوی نقش مهمی در موفقیت دارد.
بورسیه دانشگاه های دولتی ترکیه
دانشگاههای دولتی بخش مهمی از سیستم آموزش عالی ترکیه را تشکیل میدهند و به دلیل شهریه پایینتر و اعتبار علمی مناسب، معمولاً اولین گزینهای هستند که متقاضیان بورسیه دانشگاه های ترکیه بررسی میکنند. بااینحال، باید توجه داشت که ساختار بورسیه در این دانشگاهها با تصور رایج تفاوت دارد و اغلب حمایت مالی کامل فقط از مسیر برنامههای دولتی ارائه میشود.
در عمل، بیشتر دانشجویان بینالمللی برای تحصیل در دانشگاههای دولتی یا از طریق برنامههای بورسیه سراسری پذیرش میگیرند یا از تخفیفهای محدود شهریه استفاده میکنند.
هزینه ها و شرایط تحصیل در دانشگاه های دولتی ترکیه، نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی معقولتر است و بسته به رشته و زبان تحصیل متفاوت خواهد بود.
| نوع رشته | شهریه سالانه تقریبی |
|---|---|
| رشتههای عمومی | 300 تا 1500 دلار |
| رشتههای پزشکی | 3000 تا 15000 دلار |
زبان آموزش در دانشگاههای دولتی معمولاً ترکی است، اما در برخی رشتهها امکان تحصیل به زبان انگلیسی نیز وجود دارد. دانشگاههای دولتی مدلهای مختلفی از بورسیه ترکیه را ارائه میدهند، اما سطح پوشش آنها معمولاً محدودتر از بورسیههای دولتی سراسری است.
شرایط دریافت بورسیه در دانشگاه های دولتی
برای دریافت بورسیه دانشگاه های ترکیه در دانشگاههای دولتی، معمولاً شرایط زیر مورد بررسی قرار میگیرد:
- داشتن معدل بالا
- رزومه تحصیلی مناسب
- مدرک زبان
- دریافت پذیرش دانشگاه
در مجموع، دانشگاههای دولتی گزینهای مناسب برای کسانی هستند که به دنبال کاهش هزینه تحصیل هستند، اما دریافت حمایت مالی کامل در این دانشگاهها معمولاً از طریق برنامههای سراسری انجام میشود و بورسیههای مستقل دانشگاهی کمتر دیده میشود.
بورسیه دانشگاه های خصوصی ترکیه
دانشگاههای خصوصی بخش مهمی از آموزش عالی ترکیه را تشکیل میدهند و سهم قابلتوجهی از دانشجویان بینالمللی در این دانشگاهها تحصیل میکنند. در مقایسه با دانشگاههای دولتی، مسیر پذیرش در این دانشگاهها معمولاً سادهتر است و تنوع رشتهها، بهویژه تحصیل به زبان انگلیسی در ترکیه، بیشتر دیده میشود.
بااینحال، ساختار حمایت مالی در دانشگاههای خصوصی با تصور رایج از بورسیه کامل متفاوت است و بیشتر بهصورت تخفیف شهریه ارائه میشود.

تخفیف شهریه
رایجترین مدل حمایت مالی در این دانشگاهها است و معمولاً بهصورت درصدی از شهریه اعمال میشود.
- تخفیف 25 درصد
- تخفیف 50 درصد
- تخفیف 75 درصد
- تخفیف 100 درصد
بورسیه مبتنی بر شایستگی
این نوع حمایت بر اساس عملکرد تحصیلی یا رزومه دانشجو ارائه میشود.
ویژگیها:
- وابسته به معدل
- وابسته به نمره آزمون
- قابل تمدید در صورت حفظ عملکرد تحصیلی
تخفیف پرداخت یکجا
بسیاری از دانشگاهها برای پرداخت کامل شهریه در ابتدای ترم، تخفیف مالی در نظر میگیرند که میتواند هزینه کلی تحصیل را کاهش دهد.
تخفیف خانوادگی
در برخی دانشگاهها اگر بیش از یک عضو خانواده در حال تحصیل باشد، تخفیف شهریه ارائه میشود.
شرایط دریافت بورسیه دانشگاه های خصوصی ترکیه
برای دریافت بورسیه دانشگاه های ترکیه در دانشگاههای خصوصی معمولاً شرایط زیر بررسی میشود:
- داشتن معدل مناسب
- ارائه رزومه تحصیلی
- دریافت پذیرش دانشگاه
- پرداخت بخشی از شهریه
در مجموع، دانشگاههای خصوصی بیشتر از طریق تخفیف شهریه به کاهش هزینه تحصیل کمک میکنند و دریافت حمایت مالی کامل در این دانشگاهها کمتر رایج است.
چه رشته هایی بیشترین شانس بورسیه در ترکیه دارند
انتخاب رشته یکی از عوامل مهم در مسیر دریافت بورسیه دانشگاه های ترکیه است، اما واقعیت این است که شانس دریافت بورسیه فقط به رشته وابسته نیست و عواملی مثل رزومه، معدل و مقطع تحصیلی هم نقش تعیینکننده دارند. بااینحال، بر اساس سیاستهای جذب دانشجوی بینالمللی و ظرفیت برنامههای حمایتی، برخی حوزهها فرصت بیشتری برای دریافت بورسیه ترکیه دارند.
در ادامه، رشتههایی که معمولاً ظرفیت بورسیه بیشتری دارند و همچنین حوزههایی که رقابت در آنها بالاتر است بررسی میشود.
رشتههای مهندسی
مهندسی یکی از پرظرفیتترین حوزهها در میان بورسیه های ترکیه محسوب میشود و هر سال تعداد زیادی دانشجو در این رشتهها بورسیه دریافت میکنند.
رشتههای رایج:
- مهندسی کامپیوتر
- مهندسی عمران
- مهندسی برق
- مهندسی مکانیک
- مهندسی صنایع
این رشتهها به دلیل ارتباط با نیاز بازار کار و پروژههای تحقیقاتی، معمولاً فرصتهای بورسیه بیشتری دارند.
علوم پزشکی
رشتههای علوم پزشکی ظرفیت بورسیه دارند، اما رقابت در آنها بسیار بالاست و معمولاً نیاز به معدل بالا و رزومه قوی دارند.
رشتهها:
- پزشکی
- داروسازی
- پرستاری
- دندانپزشکی
در میان رشتههای علوم پزشکی، تحصیل دندانپزشکی در ترکیه یکی از رقابتیترین مسیرها برای دریافت بورسیه محسوب میشود و معمولاً متقاضیان با سوابق تحصیلی بسیار قوی شانس بیشتری دارند.
علوم پایه
رشتههای علوم پایه بهویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی فرصتهای مناسبی برای دریافت بورسیه دارند و معمولاً برای دانشجویان علاقهمند به مسیر پژوهشی گزینه قابلتوجهی هستند.
رشتهها:
- فیزیک
- شیمی
- زیستشناسی
- ریاضی
علوم اجتماعی و انسانی
در مقاطع ارشد و دکتری، رشتههای علوم اجتماعی نیز ظرفیت مناسبی برای دریافت بورسیه ترکیه دارند.
رشتهها:
- اقتصاد
- روابط بینالملل
- علوم سیاسی
- مدیریت
- رشته های هنر و معماری
در این حوزهها امکان دریافت بورسیه وجود دارد، اما ظرفیت محدودتر است و معمولاً به رزومه قوی نیاز دارد.
سخن پایانی
مسیر گرفتن بورسیه دانشگاه های ترکیه برای بسیاری از دانشجویان، یک گزینه واقعی و قابل برنامهریزی است، اما موفقیت در این مسیر بیشتر از هر چیز به شناخت درست گزینهها و ارزیابی واقعبینانه شرایط بستگی دارد.
برنامه بورسلاری همچنان کاملترین گزینه در میان بورسیه های ترکیه محسوب میشود، اما رقابت بالا باعث میشود داشتن معدل مناسب، رزومه قوی و مدارک کامل اهمیت زیادی پیدا کند. در مقابل، دانشگاههای خصوصی مسیر سادهتری برای کاهش هزینه از طریق تخفیف شهریه ارائه میدهند و دانشگاههای دولتی نیز به دلیل شهریه پایینتر گزینه قابلبررسی هستند، حتی اگر بورسیه کامل در آنها محدودتر باشد.
در نهایت، اگر هدف شما کاهش هزینه تحصیل و ورود به بهترین دانشگاه های ترکیه، بورسیههای تحصیلی این کشور بهترین گزینه هستند؛ هرچند که دستیابی به آنها بدون داشتن اطلاعات دقیق و مشاوره تخصصی، پیچیده و تا حدی دشوار خواهد بود. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی رایگان، فرم زیر را تکمیل کرده تا کارشناسان موسسه مهاجرتی ایمی اسپات با شما تماس گیرند.
از مشاوره تا اقامت در کنار شما
تماس سریع : شامل نام و شماره تماس (مشترک بین همه مقصدها)
سوالات متداول درباره بورسیه دانشگاه های ترکیه
آیا بدون مدرک زبان هم میتوان برای بورسیه دانشگاه های ترکیه اقدام کرد؟
بله؛ در برخی برنامهها بهویژه بورسیه دولتی، داشتن مدرک زبان در مرحله اول الزامی نیست و در صورت قبولی، امکان گذراندن دوره زبان فراهم میشود. بااینحال، داشتن مدرک زبان معتبر میتواند شانس پذیرش را افزایش دهد.
آیا امکان تغییر رشته یا دانشگاه بعد از دریافت بورسیه وجود دارد؟
در بیشتر موارد، تغییر رشته یا دانشگاه پس از دریافت بورسیه بهسادگی امکانپذیر نیست و نیاز به تایید نهاد مربوطه دارد.
آیا میتوان همزمان برای چند بورسیه در ترکیه اقدام کرد؟
بله؛ میتوانید همزمان برای چند گزینه اقدام کنید؛ مثلاً هم برای بورسیه دولتی و هم برای بورسیه دانشگاهی یا تخفیف شهریه درخواست دهند تا شانس دریافت حمایت مالی افزایش پیدا کند.

